Spółka z o.o. zarabia, ale pieniądze na jej koncie nie są automatycznie pieniędzmi wspólnika. Każdy sposób wypłaty zysku ma inne skutki podatkowe, składkowe i formalne, dlatego warto dobrać go do swojej sytuacji, zamiast działać z przyzwyczajenia. Poniżej omawiamy dywidendę oraz najczęściej stosowane alternatywy.
Dlaczego sposób wypłaty ma znaczenie
Spółka z o.o. jest odrębnym podatnikiem. Najpierw płaci CIT od swojego dochodu, a dopiero potem wspólnik może otrzymać część zysku. To właśnie zjawisko nazywa się potocznie podwójnym opodatkowaniem. Nie da się go całkowicie uniknąć, ale można je ograniczyć, łącząc różne formy wypłat.
Przy wyborze rozwiązania warto wziąć pod uwagę kilka czynników:
- czy potrzebujesz pieniędzy regularnie, co miesiąc, czy raz w roku,
- czy angażujesz się w spółkę osobiście (zarządzasz, pracujesz, świadczysz usługi),
- ilu jest wspólników i czy wszyscy mają podobne oczekiwania,
- czy spółka korzysta z estońskiego CIT, który rządzi się własnymi zasadami.
Dywidenda – klasyczny sposób dzielenia zysku
Dywidenda to udział wspólnika w zysku wypracowanym przez spółkę. Jest najprostszym i najbardziej oczywistym rozwiązaniem, ale wymaga zachowania określonej procedury.
- Po zakończeniu roku obrotowego sporządza się sprawozdanie finansowe.
- Zgromadzenie wspólników zatwierdza je i podejmuje uchwałę o podziale zysku – co do zasady w ciągu sześciu miesięcy od końca roku obrotowego.
- W uchwale wskazuje się kwotę przeznaczoną do wypłaty, dzień dywidendy i termin wypłaty.
- Spółka, jako płatnik, potrąca 19% zryczałtowanego podatku i przekazuje go do urzędu skarbowego, a po roku składa odpowiednią informację podatkową.
Zaletą dywidendy jest brak składek ZUS i składki zdrowotnej oraz stała stawka podatku niezależna od wysokości wypłaty. Wadą – łączne obciążenie (CIT plus PIT) bywa wyższe niż przy innych formach, a pieniądze trafiają do wspólnika dopiero po zamknięciu roku.
Częściowym rozwiązaniem problemu czasu jest zaliczka na poczet dywidendy. Można ją wypłacić w trakcie roku, ale tylko wtedy, gdy umowa spółki na to pozwala, a spółka za poprzedni rok osiągnęła zysk wykazany w zatwierdzonym sprawozdaniu. Zaliczka to nie „pożyczka na słowo” – trzeba spełnić warunki z Kodeksu spółek handlowych.
Wynagrodzenie wspólnika za pracę lub zarządzanie
Jeśli wspólnik aktywnie prowadzi biznes, może otrzymywać wynagrodzenie, które dla spółki jest kosztem uzyskania przychodu, a więc obniża podstawę CIT. To podstawowa przewaga nad dywidendą. Najczęściej spotykane formy to:
- wynagrodzenie z tytułu powołania do zarządu – opodatkowane według skali podatkowej; przy samym powołaniu, bez umowy, co do zasady nie powstają składki społeczne, ale trzeba liczyć się ze składką zdrowotną,
- umowa o pracę – pełne obciążenia jak u zwykłego pracownika; uwaga: jedyny lub niemal jedyny wspólnik zwykle nie może skutecznie zatrudnić się we własnej spółce,
- umowa zlecenia lub kontrakt menedżerski – skutki składkowe zależą od konstrukcji umowy i sytuacji wspólnika,
- faktura z jednoosobowej działalności – możliwa, jeśli wspólnik realnie świadczy usługi, ale wymaga ostrożności przy ocenie ryzyka pozornego samozatrudnienia.
Wynagrodzenie wspólnika powinno odpowiadać realnie wykonywanej pracy i stawkom rynkowym. Zawyżone kwoty mogą zostać zakwestionowane przez urząd jako ukryta wypłata zysku.
Powtarzające się świadczenia niepieniężne
Mniej znaną, ale ciekawą opcją są powtarzające się świadczenia wspólnika na rzecz spółki. Kodeks spółek handlowych pozwala w umowie spółki nałożyć na wspólnika obowiązek regularnego wykonywania określonych świadczeń – na przykład prowadzenia spraw marketingowych, doradztwa technicznego czy obsługi kluczowych klientów – w zamian za wynagrodzenie.
Najważniejsze zasady:
- obowiązek musi być wpisany do umowy spółki, a nie tylko ustalony ustnie lub uchwałą,
- wynagrodzenie nie może przekraczać cen rynkowych za podobne usługi,
- jest wypłacane niezależnie od tego, czy spółka ma zysk,
- dla spółki stanowi koszt podatkowy.
Kwalifikacja tego przychodu po stronie wspólnika (rodzaj źródła, stawka podatku, ewentualne składki) bywa różnie oceniana przez organy podatkowe. Dlatego przed wdrożeniem takiego rozwiązania warto przeanalizować konkretny przypadek, a przy większych kwotach rozważyć wystąpienie o interpretację indywidualną.
Inne sposoby: najem, pożyczka, estoński CIT
Poza powyższymi formami wspólnicy korzystają też z rozwiązań uzupełniających:
- najem majątku wspólnika – spółka może wynajmować od wspólnika np. lokal czy samochód; czynsz jest kosztem spółki, a wspólnik rozlicza przychód z najmu. Warunek: rynkowa stawka i realne korzystanie z przedmiotu najmu,
- pożyczka od spółki – daje dostęp do gotówki, ale musi zostać zwrócona, powinna być oprocentowana rynkowo i nie jest sposobem na trwałe wyprowadzenie zysku,
- zwrot dopłat lub obniżenie kapitału – możliwe w określonych sytuacjach, zwykle przy reorganizacji lub gdy wspólnik wcześniej dofinansował spółkę.
Osobnym tematem jest estoński CIT. Spółka nie płaci podatku, dopóki nie wypłaca zysku, a przy dywidendzie wspólnik może częściowo odliczyć zapłacony przez spółkę CIT. W tym modelu szczególnie uważać trzeba na tzw. ukryte zyski – część świadczeń na rzecz wspólnika (np. nadmierne wynagrodzenia czy niektóre pożyczki) może zostać opodatkowana tak jak wypłata zysku.
Jak wybrać najlepsze rozwiązanie
W praktyce najkorzystniejsze okazuje się zazwyczaj połączenie kilku form: regularne wynagrodzenie za faktycznie wykonywaną pracę plus dywidenda z nadwyżki na koniec roku. Właściwe proporcje zależą jednak od skali zysków, liczby wspólników i ich sytuacji osobistej – na przykład od tego, czy mają inne źródła dochodu lub tytuły do ubezpieczeń.
Dobrze jest przeliczyć kilka wariantów jeszcze przed końcem roku obrotowego, a nie po fakcie. Takie symulacje to codzienna część pracy biura obsługującego spółki – jeśli chcesz mieć pod ręką kogoś, kto policzy to za Ciebie i zadba o formalności, sprawdź naszą pełną księgowość dla spółek z o.o.
Pamiętaj też o dokumentach: uchwałach, zapisach w umowie spółki, umowach ze wspólnikami i terminowych rozliczeniach podatku. To właśnie braki formalne najczęściej sprawiają, że korzystne rozwiązanie staje się problemem podczas kontroli.
Zastanawiasz się, jak w Twojej spółce najkorzystniej wypłacić zysk wspólnikom? Skontaktuj się z nami — poproś o bezpłatną wycenę.